@article {454, title = {Is de spontane spraak van kinderen met een cochleair implantaat even verstaanbaar als die van normaalhorende leeftijdsgenoten?}, year = {2019}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {Deze bijdrage focust op de verstaanbaarheid van kinderen met een cochleair implantaat, d.i. de mate waarin "de hoorder in staat is om in de geluidsstroom woorden te herkennen, in een specifieke volgorde" (Rietveld \& van Heuven, 2001, p.7). Verstaanbaarheid wordt meestal onderzocht op basis van een Likertschaal of transcripties. Bij spontane spraak liggen transcripties echter moeilijk omdat ze niet vergeleken kunnen worden met een modeltranscriptie. Een Likertschaal is meestal weinig gedetailleerd, waardoor snel maximumscores behaald worden. In deze presentatie wordt daarom een alternatieve analysetechniek voor spontane spraak toegepast: entropie. Van zestien zevenjarige Vlaamse lagereschoolkinderen met een cochleair implantaat (CI) en zestien normaalhorende leeftijdsgenoten werden korte spontane uitingen voorgelegd aan 105 luisteraars die de uitingen orthografisch transcribeerden. De transcripties werden op woordniveau opgelijnd en geanalyseerd d.m.v. entropie. Hierbij wordt de mate van {\textquotedblleft}chaos{\textquotedblright} gemeten. Principe: hoe groter de overeenkomst tussen transcripties, hoe minder {\textquotedblleft}chaos{\textquotedblright} en hoe lager de entropiescore. We verwachtten dat de CI-kinderen wat minder goed verstaanbaar zouden zijn, maar ook dat hun verstaanbaarheid onderling zou vari{\"e}ren (Montag et al., 2014; Peng et al., 2004). De transcripties van de uitingen van normaalhorende kinderen kwamen onderling sterker overeen dan die van CI-kinderen. Zevenjarige normaalhorende kinderen zijn dus verstaanbaarder dan leeftijdsgenoten met een CI. De scores van de CI-groep varieerden, maar driekwart behaalde scores die vergelijkbaar zijn met die van normaalhorende kinderen. Referenties Montag, J. L., AuBuchon, A. M., Pisoni, D. B., \& Kronenberger, W. G. (2014). Speech intelligibility in deaf children after long-term cochlear implant use. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 57(6), 2332-2343. https://doi.org/10.1044/2014_JSLHR-H-14-0190 Peng, S.-C., Spencer, L. J., \& Tomblin, J. B. (2004). Speech intelligibility of pediatric cochlear implant recipients with 7 years of device experience. Journal of Speech, Language, and Hearing Research, 47(6), 1227-1236. https://doi.org/10.1044/1092-4388(2004/092) Rietveld, A. C. M., \& van Heuven, V. J. (2001). Algemene fonetiek. Bussum: Coutinho. }, author = {Nathalie Boonen and Hanne Kloots and Steven Gillis} } @article {435, title = {Spraakkwaliteit van kinderen met een gehoorverlies in de oren van niet-moedertaalsprekers}, year = {2018}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {In het bestaande perceptieonderzoek naar spraakontwikkeling hebben de luisteraars die de kwaliteit van de spraak beoordelen doorgaans dezelfde moedertaal als de onderzochte kinderen. Ons experiment verkent een alternatief. In een paarsgewijze vergelijkingstaak werd de spraakkwaliteit van Vlaamse normaalhorende kinderen en kinderen met een gehoorverlies beoordeeld door moedertaalsprekers en niet-moedertaalsprekers. Toegevoegde waarde: luisteraars zonder enige kennis van de bestudeerde taal(structuur) baseren hun beoordelingen noodzakelijkerwijs op spraakgerelateerde elementen en worden niet afgeleid door bv. een normatieve visie op de standaarduitspraak of via uitspraakonderwijs verworven idee{\"e}n m.b.t. een regionale of dialectische klankkleur. Van zeven normaalhorende kinderen en veertien kinderen met een gehoorverlies werden 126 korte Nederlandse nonsenszinnen verzameld. Deze zinnen werden in paren voorgelegd aan 81 moedertaalsprekers van het Frans, Duits, Italiaans en het Nederlands met behulp van een tool voor paarsgewijze vergelijking (D-PAC) die vertrekt vanuit een holistische visie op beoordeling. Per paar werd aan de luisteraars gevraagd welke stimulus het beste klonk. Het eindresultaat: een rangorde van de stimuli volgens spraakkwaliteit. Als we de rangorde analyseren, zien we aan de ene kant vooral normaalhorende kinderen terwijl kinderen met een gehoorverlies zich geclusterd aan het andere uiteinde bevinden. Deze verdeling van de stimuli was zeer gelijklopend voor alle luisteraarsgroepen. Ze hoorden dus allemaal een kwalitatief verschil tussen de spraak van normaalhorende kinderen en kinderen met een gehoorverlies. Spraak van normaalhorende kinderen werd unaniem als beter ervaren dan die van kinderen met een gehoorverlies. De talige achtergrond van de luisteraar blijkt dus nauwelijks of geen invloed te hebben op de beoordelingen. }, author = {Nathalie Boonen and Hanne Kloots and Steven Gillis} } @article {21, title = {Klinken normaalhorende kinderen beter dan kinderen met een gehoorverlies?}, year = {2017}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {

Onderzoek naar de spraakontwikkeling van kinderen met een gehoorverlies focust vaak op spraakproductie. Klinkers en medeklinkers worden minder duidelijk uitgesproken en ook het tempo blijkt langzamer te zijn [1, 2, 3]. Hoe luisteraars deze types spraak waarnemen (= spraakperceptie), is echter nog nauwelijks onderzocht. Op die leemte speelt ons onderzoek in. We onderzoeken of luisteraars normaalhorende kinderen en kinderen met een gehoorverlies van elkaar kunnen onderscheiden.

60 luisteraars beluisterden nonsenszinnetjes van het type {\textquotedblleft}Ik heb lala gezegd{\textquotedblright}, afkomstig van 7 normaalhorende kinderen, 7 kinderen met een cochleair implantaat en 7 kinderen met een akoestisch hoortoestel. De beoordeling gebeurde via paarsgewijze vergelijkingen met de tool D-PAC [4]. Telkens werden er twee uitingen vergeleken (65 vergelijkingen per luisteraar). Uiteindelijk resulteerde de vraag {\textquotedblleft}Welk kind klinkt het beste?{\textquotedblright} in een rangschikking van de best tot de slechtst klinkende uiting. Normaalhorende kinderen klonken volgens de luisteraars {\textquotedblleft}beter{\textquotedblright} dan kinderen met een gehoorverlies. Kinderen met een cochleair implantaat klonken beter dan kinderen met een akoestisch hoortoestel. Hun spraak werd ook sterker geapprecieerd naarmate ze het implantaat langer droegen.

Referenties

[1] Baudonck, N., Dhooge, I., D{\textquoteright}haeseleer, E. en Van Lierde, K. (2010), {\textquoteleft}A comparison of the consonant production between Dutch children using cochlear implants and children using hearing aids{\textquoteright}. Int. J. Pediatr. Otorhinolaryngol, 74-4, 416-421.
[2] Vanormelingen, L., De Maeyer, S. en Gillis, S. (2016), {\textquoteleft}A comparison of maternal and child language in normally-hearing and hearing- impaired children with cochlear implants{\textquoteright}. Language, Interaction and Acquisition, 7-2, 145-179.
[3] Verhoeven, J., Hide, {\O}., De Maeyer, S., Gillis, S. en Gillis, S. (2016), {\textquoteleft}Hearing impairment and vowel production.{\textquoteright}. J. Comm. Disord., 59,. 24-39.
[4] De Maeyer, S., Bouwer, R., Van Gasse, R., Goossens, M. (2017), {\textquoteleft}Competenties kwaliteitsvol beoordelen met D-PAC{\textquoteright}. EXAMENS. Tijdschrift toetspraktijk, 14-1, 11-17.

}, author = {Nathalie Boonen and Hanne Kloots and Steven Gillis} } @article {18, title = {Zijn kinderen met een gehoorverlies herkenbaar?}, year = {2016}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, Nederland}, abstract = {

Een vergelijking van de spraak van normaalhorende kinderen, kinderen met een cochleair implantaat en kinderen met een hoortoestel. Ondanks een hoorhulpmiddel wijkt de spraak van een kind met gehoorverlies af van de spraak van normaalhorende kinderen (Lenden \& Flipsen, 2007; Verhoeven et al., 2016). De vraag is echter of luisteraars dit verschil ook kunnen waarnemen. Het doel van dit onderzoek is tweeërlei. Enerzijds wordt er nagegaan of luisteraars een verschil horen tussen de spraak van normaalhorende kinderen (NH) en kinderen met een gehoorverlies. Anderzijds wordt onderzocht of er gedifferentieerd wordt tussen twee verschillende hoorhulpmiddelen: een cochleair implantaat (CI) en een akoestisch hoortoestel (HA). In een categorisatietaak oordeelden 90 volwassen luisteraars over de hoorstatus (NH, HA, CI) van een honderdtal uitingen. Deze uitingen waren afkomstig van 7 CI-, 7 HA- en 7 NH-kinderen van ongeveer zeven jaar oud. Ons onderzoek laat zien dat luisteraars vlot de spraak van normaalhorende kinderen kunnen onderscheiden van de spraak van kinderen met een gehoorverlies. CI- en HA-kinderen zijn echter nauwelijks te onderscheiden. Wel blijken kinderen met een cochleair implantaat vaker als {\textquotedblleft}normaalhorend{\textquotedblright} gecategoriseerd te worden dan kinderen met een akoestisch hoortoestel. Laatstgenoemden kregen vaker het label {\textquotedblleft}kind met gehoorverlies{\textquotedblright}.

Literatuur

}, author = {Nathalie Boonen} }