@article {510, title = {Phoneme Categorization after Speaking with a Bite Block}, year = {2022}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {The processes of speech production and speech perception are closely intertwined. Existing research on how articulator displacement affects speech perception usually has the setup where participants perform a perception task while the configurations of their articulators are changed (e.g., external force applied on the jaw in Nasir \& Ostry 2009) i.e., the articulator manipulation happened during the perception task. We investigate whether and how the experience of having spoken with an altered articulatory configuration has any consequences for phoneme categorization after the manipulation has been removed. Furthermore, we ask whether having heard one{\textquoteright}s own production during the manipulated production affects this potential shift. Participants were randomly assigned to a bite-block or a no-bite-block group. The bite block inhibited tongue height movement. All participants first read non-words without the bite block, after which they were tested on their categorization of the phonemes /ɪ/ and /ɛ/ embedded in monosyllabic Dutch words (perception pre-test). Then, dependent on their group assignment, participants would either speak with or without the bite block. An additional group assignment determined whether participants (in both bite-block and no-bite-block groups) would either hear their own speech productions or not, i.e., speaking either with ordinary auditory feedback or with speech-shaped noise to mask their auditory feedback. A post-test identical to the perception pre-test followed for all groups. By comparing categorization responses between pre-test and post-test for all bite block and auditory feedback combinations, we will be able to answer our research questions. Results will be discussed.}, author = {Zhang, Xinyu and Esther Janse} } @article {465, title = {Poster: How consistently do speakers apply the Lombard speech clarification effect over time?}, year = {2019}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {We investigated the acoustic-phonetic differences between speakers{\textquoteright} habitual speaking style and their speaking style in a condition where they were presented with loud noise and were also instructed to speak clearly (Lombard/clear style). Our research question was whether acoustic differences in articulation rate, pitch median, pitch range, and spectral tilt between habitual and Lombard speaking style would change over the course of a sentence list. Seventy-eight participants read out 48 sentences (order randomised) in both their habitual style, and in Lombard style. Results from linear mixed-effects models indicate that trial main effects were present in three of the four acoustic measures (i.e., articulation rate, pitch median, and spectral tilt). Across all four acoustic measures, sentence trial interacted with speaking style. More specifically, acoustic differences between habitual and Lombard speech increased over trials, which was sometimes due to speakers becoming {\textquoteleft}sloppy{\textquoteright} in their habitual style over trials, e.g., faster articulation rate and smaller pitch range. However, speakers also enhanced some of their Lombard style modifications over Lombard trials, e.g., higher pitch median and flatter spectral tilt. Thus, despite the higher vocal effort, speakers in our study were able to not only maintain but even enhance their Lombard speech modifications over trials. }, author = {Chen Shen and Esther Janse} } @article {21, title = {Individual Differences in Speech Motor Control: What? How?}, year = {2017}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Amsterdam, The Netherlands}, abstract = {

Speech production involves the complex integration between linguistic processes, executive functions (EFs), and speech motor control (SMC). Despite the potential roles EFs and SMC play in facilitating human speech production, SMC performance has largely been used to categorically separate pathological populations from non-pathological control groups. The potential variability of SMC in a healthy young adult population has not been studied as much. Additionally, there has been an ongoing debate on which tasks and speech materials best reflect speakers{\textquoteright} speech motor agility and stability.

To better capture the range and variability of SMC performance, we selected three speech-motoric tasks (diadochokinesis, tongue twister, and speaking latency). Likewise, three cognitive tasks (Flanker, Letter Number, and Operation Span tasks) were used to quantify participants{\textquoteright} EFs (of selective attention control, shifting ability, and updating of working memory).

Data collection with healthy young Dutch adults is currently ongoing. Analyses of two SMC tasks (diadochokinesis and tongue twister) and two EF tasks (Flanker and Letter Number) of 25 participants will be carried out and presented. Correlational results will also be discussed to describe the relationships among as well as between measures of SMC and EFs.

}, author = {Chen Shen and Esther Janse} } @article {47, title = {Individual predictors of articulatory precision in sibilant production across the adult life span}, year = {2014}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Whereas there has been a considerable amount of research on cognitive predictors for language comprehension ability, very little is known about individual differences in spoken language production. While links have been found between individuals{\textquoteright} production patterns and their perceptual category boundaries, it is unclear whether and how cognitive and linguistic abilities affect articulatory precision.

This study investigates articulatory precision in a large sample (n=100) of younger, middle-aged and older Dutch adults as indexed by center of gravity measures (spectral moments) for word-initial sibilants ([ʃ], [s]). The research question is whether individuals{\textquoteright} production precision is related to measures of a test battery (e.g., hearing acuity, memory, processing speed, vocabulary) and/or to speech perception performance quantified as performance in a preceding listening study. We also investigate effects of age, sex, education level and regional variation on articulatory precision and include speech rate effects in our statistical modelling. Participants were asked to read aloud a carrier sentence containing target words starting with either [ʃ] or [s] followed by one of five different vowels. Analyses are based on differences in center of gravity measures for the two sibilants as well as on centroid distance measures for the vowel contexts. Results will be discussed.

}, author = {Xaver Koch and Esther Janse} } @article {61, title = {Stemeigenschappen van Nederlandse kinderen met een cochleair implantaat}, year = {2013}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

This study investigates speech perception performance in younger and older adults as a function of naturally varying speech rate in conversational speech. In contrast to related research, the present study uses conversational corpus materials, with a natural variation in speech rate, rather than lab-recorded and subsequently artificially time-manipulated stimuli. We set up an eye-tracking study in which participants had to click which of four words on a visual display they detected in a conversation. The research question was whether older adults would be more affected by increased speech rate than younger adults and which auditory, cognitive and linguistic individual listener characteristics would predict the impact of increased speech rate on speech processing. Analysis of the click RTs and the gaze proportions shows that increased speech rate makes sentence processing more difficult for both younger and older listeners. In line with previous results, both hearing level and processing speed are predictors for perception performance in the older adults. In contrast to earlier findings, however, younger adults are more affected by increased speech rates than older adults. Analyses of the gaze proportion data suggest that this discrepancy may relate to different task related strategies for the two age groups. The data also suggest that individual characteristics, rather than age, predict speech processing differences at speech rates encountered in everyday conversational situations.\ 

}, author = {Xaver Koch and Esther Janse} } @article {103, title = {Effect of training modality on foreign-accent adaptation in older adults}, year = {2011}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

This study investigated the effect of presentation modality (audio-only or audiovisual) on adaptation to an artificial (foreign-sounding) accent. Participants were 66 older adults with varying degrees of (age-related) hearing loss: half of them only heard the accented speech, and the other half both heard and saw the speaker speak the artificial accent. We tested accent processing and monitored adaptation in both groups using a speeded sentence-verification test (i.e., judging whether a statement such as {\textquoteright}rats have teeth{\textquoteright} is true or false). Older adults showed adaptation with longer accent exposure. This adaptation effect, however, was not modified by presentation modality. Overall performance in the audio-visual condition was better than in the auditory-only condition, both for the accented sentences and for the practice trials spoken in standard-Dutch. Further, a number of cognitive and linguistic abilities were tested to investigate correlates of adaptation and of accented-sentence perception. Selective attention and vocabulary knowledge predicted amount of adaptation over the course of the experiment.

}, author = {Esther Janse and Patti Adank} } @article {128, title = {Recognition of reduced words, context use, and age-related hearing loss}, year = {2009}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Older adults are often claimed to rely more strongly on context effects and linguistic knowledge to compensate for their poorer hearing. As a test case of linguistic knowledge, we investigated recognition of acoustically reduced words that were followed by a word (such as {\textquoteright}hangende{\textquoteright}) with which it either formed a fixed expression ({\textquoteright}hangende pootjes{\textquoteright}) or not ({\textquoteright}hangende planten{\textquoteright}). The two research questions were: a) whether older adults show a greater reliance on the following-word context than young adults, and b) whether simulation of hearing loss in young adults (by low-pass filtering the stimuli) would bring about a stronger reliance on the following context. Data analysis (accuracy and RTs) showed that words were better recognised when part of a fixed expression, and that older adults benefited more in RT than young adults (equal benefit in accuracy). The young adults with simulated hearing loss, however, benefited less than the other two groups (both in accuracy and RT). These results suggest that signal degradation does not immediately lead to greater reliance on following-word context.

}, author = {Esther Janse and Mirjam Ernestus} } @article {142, title = {Voorspellers van {\textquoteright}audiovisual benefit{\textquoteright} voor het perceptief scheiden van stemmen bij oudere luisteraars}, year = {2008}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Oudere luisteraars hebben over het algemeen meer moeite om de spraak van een bepaalde spreker gescheiden te houden van een of meerdere concurrerende sprekers op de achtergrond. In deze studie onderzoeken we hoeveel baat iemand heeft bij het zien van het gezicht van de doelspreker bovenop het alleen horen van een mix van twee concurrerende stemmen. Veertig oudere luisteraars (65-plussers), varierend in mate van gehoorverlies, deden mee aan deze foneemdetectiestudie. Daarnaast werden een aantal achtergrondtesten bij hen afgenomen: gehoorverlies, lipleesscore, informatieverwerkingssnelheid, executief functioneren (planning en organisatie), en selectieve aandacht. We onderzochten welke van deze achtergrondmaten correleerden met gemiddelde foneemdetectiescore en met de mate van {\textquoteright}audiovisual benefit{\textquoteright}. De resultaten zullen besproken worden.

}, author = {Esther Janse and Alexandra Jesse} } @article {183, title = {Spoken word processing and the effect of phonemic mismatch in aphasia and dyslexia}, year = {2006}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Initial lexical activation in typical populations is a direct reflection of the goodness of fit between the presented stimulus and the intended target. In this study, lexical activation was investigated upon presentation of polysyllabic pseudowords (such as procodile) for two atypical populations: aphasic and dyslexic adults. Results of an auditory lexical decision task supported the hypothesis that sensitivity to phonemic mismatch was lower in both atypical populations, compared to their respective control groups. However, whereas the dyslexic participants were outperformed by their controls only for minimal word-initial mismatches, lexical decision accuracy of the aphasic participants was lower across the board. Both atypical groups were affected by the acoustic/perceptual difference between the changed and canonical word form. The results are discussed in terms of lexical access and the role of verbal working memory.

}, author = {Esther Janse and Elise de Bree and Susanne Brouwer} } @article {217, title = {Compensatie voor [t]-deletie in gesproken woordherkenning}, year = {2004}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

In deze studie werd onderzocht hoe luisteraars omgaan met het wegvallen van een woordfinale [t] in fonetische contexten waarin [t]-deletie optreedt. Uit een zoektocht door het Corpus Gesproken Nederlands blijkt dat woordfinale [t] vooral vaak wegvalt tussen [s] en [b], zoals bijvoorbeeld in {\textquoteright}fees[t] bezorgen{\textquoteright}. Om een gereduceerde vorm toch te herkennen als het woord {\textquoteright}feest{\textquoteright} is compensatie voor [t]-deletie nodig. Twee woordherkenningsexperimenten werden uitgevoerd om te onderzoeken of deze compensatie het woordherkenningsproces vertraagt en in hoeverre compensatie ook optreedt als het woord ook een lexicale tegenhanger heeft zonder [t], zoals bijvoorbeeld {\textquoteright}kast/kas{\textquoteright}. De resultaten laten zien dat compensatie inderdaad tijd kost: luisteraars zijn sneller in het herkennen van meer complete vormen dan gereduceerde vormen. Dit komt overeen met {\textquoteright}gradient mapping{\textquoteright} theorieen voor woordherkenning. Ten tweede blijkt dat compensatie voor [t]-deletie inderdaad verminderd wordt als er een lexicale tegenhanger zonder [t] bestaat.

}, author = {Esther Janse} } @article {251, title = {Verwerking van snelle spraak}, year = {2002}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Spraak die door sprekers snel is uitgesproken verschilt zowel segmenteel als temporeel van spraak die op normaal tempo wordt geproduceerd. Bij een snel spreektempo is {\textquoteright}gereduceerde articulatie{\textquoteright} vrijwel onvermijdelijk. Daarnaast passen sprekers een niet-lineaire manier van versnellen toe: sommige stukken worden meer verkort dan andere. In dit onderzoek werd het verwerkingsgemak van 3 snelle-spraakcondities vergeleken: (1) natuurlijk geproduceerde (perfect verstaanbare) snelle spraak; (2) kunstmatig versnelde spraak die het temporeel patroon heeft van natuurlijk snelle spraak; (3) kunstmatig lineair versnelde spraak (met dus het temporeel patroon van normaal-tempo spraak). De verwachting was dat conditie (3) het makkelijkst te verwerken zou zijn en (1) het minst omdat hoe meer een woordvorm lijkt op de {\textquoteright}canonieke vorm{\textquoteright}, des te makkelijker is het voor de luisteraar om deze te {\textquoteright}mappen{\textquoteright} op het mentale lexicon. De resultaten bevestigden deze verwachting. De menselijke niet-lineaire manier van versnellen is kennelijk niet bedoeld om het de luisteraar makkelijker te maken, maar de spreker is beperkt. Verder is de luisteraar gebaat bij een zo redundant mogelijk spraaksignaal.

}, author = {Esther Janse} } @article {257, title = {Verschil in spraakkwaliteit tussen natuurlijke en synthetische spraak bij normaal en snel tempo}, year = {2001}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Dit onderzoek werd opgezet om het verschil in spraakkwaliteit te meten tussen synthetische en natuurlijke spraak, bij normaal tempo en na matige versnelling. Eerder onderzoek heeft laten zien dat verstaanbaarheid en verwerkingsgemak van snelle spraak verhoogd worden door segmentele redundantie. Difonen zijn segmenteel redundante stukjes spraak: alles is oorspronkelijk beklemtoond en nauwkeurig uitgesproken. Hoewel deze segmentele redundantie bij normaal tempo misschien onnatuurlijk klinkt, zou het een voordeel kunnen zijn wanneer synthetische spraak versneld wordt. Op basis hiervan werd verwacht dat het kwaliteitsverschil tussen synthetische difoonspraak en natuurlijke spraak kleiner wordt nadat beide typen spraak versneld zijn. Foneemdetectietijd werd gebruikt als maat van verwerkingsgemak van de spraak en daarmee als maat van de spraakkwaliteit. De hypothese dat het verschil in spraakkwaliteit tussen synthetische en natuurlijke spraak kleiner wordt na versnelling werd niet bevestigd door de resultaten: het kwaliteitsverschil tussen de twee typen spraak was op beide tempo{\textquoteright}s gelijk. Enkele mogelijke verklaringen zullen besproken worden.

}, author = {Esther Janse} } @article {281, title = {Verstaanbaarheid na sterke tijdscompressie: natuurlijke vs. synthetische spraak}, year = {2000}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

Uit eerder onderzoek is gebleken dat, bij een gelijk spreektempo, de verstaanbaarheid van snel uitgesproken spraak slechter is dan die van achteraf versnelde spraak. Een woorddetectie-onderzoek van Quene \& Krull (1999) liet zien dat luisteraars sneller een ongeassimileerd woord konden detecteren in snelle spraak dan een geassimileerd woord, hoewel de geassimileerde vorm natuurlijker was gegeven de spreeksnelheid. Hieruit zou men kunnen afleiden dat woordherkenning en verstaanbaarheid in snelle spraak geholpen worden door meer segmentele redundantie. Als verstaanbaarheid van snelle spraak gebaat is bij segmentele redundantie zou het zo kunnen zijn dat difoonspraak, opgebouwd uit segmenteel redundante bouwstenen, beter bestand is tegen tijdscompressie dan natuurlijke spraak. Om deze hypothese te toetsen werd de verstaanbaarheid van versnelde Fluent Dutch-spraak vergeleken met die van de versnelde natuurlijke spraak van de inspreker van de difonen. Tegengesteld aan de hypothese bleek natuurlijke spraak na sterke versnelling beter verstaanbaar te zijn dan synthetische spraak. Enkele mogelijke verklaringen zullen besproken worden.

}, author = {Esther Janse and Fiona Sely and Eva Sittig} } @article {300, title = {Temporele structuur bij normaal en snel spreektempo}, year = {1999}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Utrecht, The Netherlands}, abstract = {

E{\'e}n van de redenen voor de slechte verstaanbaarheid van versnelde spraak zou kunnen zijn dat de timing van lineair versnelde spraak afwijkt van de timing van snel uitgesproken spraak.

Bij dit onderzoek stonden de volgende vragen centraal: *Hoe verandert de duur van beklemtoonde en onbeklemtoonde klinkers bij hoger spreektempo? *Welke rol speelt zinsaccent hierbij?

In het Engels blijken beklemtoonde klinkers relatief minder verkort te worden bij hoger spreektempo dan onbeklemtoonde klinkers (van Santen 1994). In dit experiment werd onderzocht of dit voor het Nederlands ook geldt. De resultaten lieten zien dat de duurratio{\'\i}s beklemtoonde/onbeklemtoonde klinker aanzienlijk groter werden als gevolg van sneller spreektempo. Het effect van zinsaccent op de klinkerduren wordt kleiner bij hoger spreektempo.

Hieruit blijkt dat de temporele structuur bij sneller spreektempo inderdaad sterk afwijkt van die bij normaal tempo.

}, author = {Esther Janse} }