@article {370, title = {Spraakperceptie- en produktie van jonge kinderen met een risico voor ontwikkelingsdyslexie}, year = {2003}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Nijmegen, The Netherlands}, abstract = {

In deze studie werd de ontwikkeling onderzocht van de spraakperceptie- en produktie bij jonge kinderen met een genetisch risico voor dyslexie. Op de leeftijd van 3;6 jaar werd de spraakperceptie van 21 kinderen met een risico voor dyslexie bestudeerd m.b.v. het traditionele paradigma van categoriale perceptie. Het stimulusmateriaal in deze taak was een spraakcontinuum van 7 stimuli tussen de initi{\"e}le plosieven in de woorden {\textquoteright}pop{\textquoteright} en {\textquoteright}kop{\textquoteright}. De resultaten laten een consistent zwakkere performantie zien voor de risicogroep. De risicogroep kan verder verdeeld worden in een slechtere en een betere perceptiegroep.

De spraakproduktie van 23 kinderen met een risico voor dyslexie werd bestudeerd door analyse van elicitatiedata. De groep als geheel vertoont vertraagde expressieve fonologische ontwikkeling. Aan de hand van de fonologische analyse wordt een goede en slechte groep binnen de risicogroep onderscheiden.

11 van de 13 kinderen die moeite hebben met de spraakproduktietaak hebben de perceptietaak volbracht. 8 van deze 11 kinderen zaten in zowel de slechte perceptie-en produktiegroep. De overlap tussen de twee groepen is dus 8/11. Er lijkt dus een verband te zijn tussen foneemwaarneming en expressieve fonologische vaardigheden. Bovendien is het mogelijk dat spraakproblemen in de vroege ontwikkeling voorlopers zijn van dyslexie.

}, author = {Elise de Bree and Ellen Gerrits} } @article {320, title = {De spraakperceptie van kin-de-ren en v-o-l-w-a-ss-e-n-e-n}, year = {2000}, publisher = {Nederlandse Vereniging voor Fonetische Wetenschappen}, address = {Leiden, The Netherlands}, abstract = {

Kinderen nemen spraak waar door, net als volwassenen, verschillende akoestische kenmerken van het spraakgeluid te integreren tot spraakklanken (Morrongiello et al, 1984). De manier waarop deze integratie verloopt is bij kinderen echter anders. Volgens Nittrouer et al. (o.a. 1987) is er een kleiner effect van spectraal statische informatie (fricatiefruis) op de foneemclassificatie van kinderen dan op de classificatie van volwassenen. Echter, voor spectraal dynamische informatie (formanttransities) is het effect omgekeerd: minder invloed op de classificatie van volwassenen dan op de classificatie van kinde- ren. Als kinderen ouder worden verschuiven de resultaten in de richting van die van de volwassenen. Het verschil in weging van statische en dynamische akoesti- sche informatie door kinderen en volwassenen noemt Nittrouer de "Developmental Weighting Shift". Volgens het Developmental Weighting Shift model betekenen de resultaten dat jonge kinderen zich in eerste instantie meer richten op akoesti- sche informatie op lettergreepniveau, terwijl de perceptie van volwassenen zich focust op informatie op klankniveau (o.a. Nittrouer, 1992). Jonge kinderen kunnen volstaan met een globale luisterstrategie om woorden te herkennen, omdat hun lexicon nog beperkt is. Als het lexicon groter wordt zal er een analytische luisterstrategie geleerd moeten worden (Nittrouer, 1992; Jusczyk, 1997). Het huidige onderzoek had als doel de resultaten van Nittrouer te repliceren en uit te breiden met een plosief-contrast. De classificatie van /sjok-sok/ en /pop-ko- p/ werd getest bij kinderen van 4, 6 en 9 jaar en bij volwassenen. De resultaten worden besproken in het kader van de normale spraakontwikkeling en ontwikke- lingsdyslexie.

}, author = {Ellen Gerrits} }